Perspective

Προοπτικές 2023: Παγκόσμιες και θεματικές μετοχές


Ξεκινώντας με έναν πόλεμο στην Ευρώπη, το 2022 ήταν μια χρονιά που πολλοί επενδυτές θα ήθελαν να ξεχάσουν.

Η εισβολή του Πούτιν στην Ουκρανία οδήγησε σε τεράστιες αυξήσεις στο κόστος ενέργειας και τροφίμων σε μια εποχή όπου τα σημεία συμφόρησης της εφοδιαστικής αλυσίδας μετά την πανδημία ασκούσαν ήδη σημαντική πίεση στις παγκόσμιες τιμές. Οι κεντρικοί τραπεζίτες, κυρίως με εντολές για τη διαχείριση του πληθωρισμού, βρέθηκαν αντιμέτωποι με την προοπτική ενός ανεξέλεγκτου σπιράλ κόστους-τιμών.

Παράλληλα, ήρθαν αντιμέτωποι με το δυσάρεστο καθήκον να περιορίσουν τις προσδοκίες αύξησης των μισθών σε μια εποχή που η ανεργία στις περισσότερες μεγάλες οικονομίες βρισκόταν σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα. Το περιθώριο λάθους ήταν, και εξακολουθεί να είναι, μεγάλο.

Παρά τους φόβους που επικρατούν στην αγορά, δεν θα επιστρέψουμε στην δεκαετία του '70

Σήμερα, τα ποσοστά πληθωρισμού σε πολλές χώρες εξακολουθούν να είναι υψηλά ή να αυξάνονται. Υπάρχουν φόβοι ότι οι ενέργειες της κεντρικής τράπεζας μπορεί να μην επαρκούν για να αντιμετωπίσουν τις αυξανόμενες μισθολογικές απαιτήσεις και γίνεται λόγος για επιστροφή στον στάσιμο πληθωρισμό (στάσιμη ανάπτυξη/υψηλός πληθωρισμός) της δεκαετίας του 1970.

Ωστόσο, αν και η διαταραχή των τιμών του 2022 είναι συγκρίσιμη με εκείνη την εποχή, είναι αξιοσημείωτο ότι ο υποκείμενος πληθωρισμός (που συχνά αναφέρεται ως «δομικός πληθωρισμός») φαίνεται ήδη να μετριάζεται. Αυτό πιθανός θα συνεχιστεί και τους επόμενους μήνες, καθώς η χαλάρωση των αλυσίδων εφοδιασμού, το υψηλό κόστος δανεισμού, τα συμπιεσμένα εισοδήματα των καταναλωτών και η πτώση των τιμών των κατοικιών συμβάλλουν στην υποχώρηση της παγκόσμιας οικονομίας και στον περιορισμό της ζήτησης.

Σε αυτό το πλαίσιο, είναι πιθανό να μετριαστούν και οι μισθολογικές απαιτήσεις. Πολλοί παρατηρητές επισημαίνουν τις συνεχιζόμενες ελλείψεις εργατικού δυναμικού σε πολλές χώρες και την ταχεία αύξηση των απεργιακών κινητοποιήσεων ως λόγους για να είμαστε προσεκτικοί σχετικά με τον πληθωρισμό των μισθών. Ωστόσο, υποψιαζόμαστε ότι η ευελιξία της εργασίας θα βελτιωθεί καθώς οι οικονομίες επιβραδύνονται. Οι εταιρείες αναμφίβολα θα αναβάλουν τις προσλήψεις και θα μειώσουν το εργατικό δυναμικό τους. Μάλιστα, υπάρχουν ήδη σαφείς ενδείξεις αυτού στον τομέα της τεχνολογίας, όπου η ρητορική της διοίκησης έχει προλάβει την οικονομική πραγματικότητα.

Επιπλέον, είναι πιθανό το ποσοστό συμμετοχής, που σήμερα βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα ρεκόρ, να αυξηθεί καθώς οι μη συμμετέχοντες, όπως πολλοί άνω των 50 ετών, αποφασίζουν να επανενταχθούν στο εργατικό δυναμικό

Τέλος, είναι πιθανό η τάση υποκατάστασης του εργατικού δυναμικού μέσω της αυτοματοποίησης να επιταχυνθεί σημαντικά, κυρίως λόγω της εξέλιξης της τεχνολογίας. 

Εν ολίγοις, ενώ η επιστροφή στη μαζική ανεργία φαίνεται απίθανη, είναι απολύτως πιθανό η αύξηση των κενών θέσεων εργασίας, σε συνδυασμό με μια μέτρια αύξηση του αριθμού των συμμετεχόντων, να περιορίσει το μισθολογικό κόστος στο μέλλον. 

Οι φόβοι για βαθιά ύφεση μπορεί να αποδειχθούν αβάσιμοι

Η συνεχιζόμενη οικονομική επιβράδυνση φαίνεται αναπόφευκτη δεδομένων των παραπάνω, αλλά οι φόβοι για βαθιά ύφεση μπορεί να αποδειχθούν αβάσιμοι, τουλάχιστον σε ορισμένες χώρες. Με την ανεργία σε τόσο χαμηλά επίπεδα, οι καταναλωτές μπορούν να αντιμετωπίσουν καλύτερα το υψηλότερο κόστος. Οι κυβερνητικές αποφάσεις για στήριξη στους λογαριασμούς ενέργειας μειώνει επίσης τις επιπτώσεις. Είναι αξιοσημείωτο ότι οι ισολογισμοί των νοικοκυριών, οι οποίοι επωφελήθηκαν από σημαντική συσσώρευση αποταμιεύσεων κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19, παρέχουν ένα απόθεμα ασφαλείας για πολλούς καταναλωτές (αν και σαφώς όχι επαρκώς για τις ομάδες χαμηλότερου εισοδήματος).

Η εικόνα είναι παρόμοια και στον εταιρικό τομέα, όπου η μόχλευση είναι σχετικά χαμηλή και με διάρκεια μεγαλύτερη του μέσου όρου.

Συνολικά, τα παραπάνω μας δείχνουν ότι, ενώ εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές οικονομικές προκλήσεις, ο πληθωρισμός μπορεί να είναι λιγότερο εδραιωμένος και η οικονομική ύφεση λιγότερο σοβαρή από ό,τι πολλοί προβλέπουν. Αυτό είναι ενδεχομένως πιο πιθανό στις ΗΠΑ, που είναι αυτάρκεις σε ενέργεια, επωφελούνται σημαντικά από το γεγονός ότι σχεδόν όλα τα βασικά εμπορεύματα τιμολογούνται σε δολάρια ΗΠΑ και έχουν θετική μετανάστευση. Στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου, η εικόνα δυστυχώς είναι διαφορετική.

Ύφεση των κερδών

Είτε πρόκειται για ύφεση είτε όχι, οι εκτιμήσεις για τα κέρδη θα πρέπει να μειωθούν. Ένα από τα ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά του τρέχοντος κύκλου της αγοράς είναι ότι, ενώ οι τιμές των μετοχών έχουν καταρρεύσει, τα κέρδη μέχρι στιγμής ως επί το πλείστων είναι αξιοσημείωτα. Ο λόγος για αυτό είναι η τιμολόγηση.

Και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, οι εταιρείες προχώρησαν ατιμώρητα σε αυξήσεις τιμών: Για παράδειγμα, η Pepsi είχε +17% θετική τιμολόγηση το τρίτο τρίμηνο, ενώ στην Ευρώπη η Louis Vuitton και η Nestle είχαν και οι δύο διψήφιες αυξήσεις τιμών με μικρή άμεση επίπτωση στους όγκους.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα έσοδα μπορούν κάλλιστα να διατηρηθούν, καθώς οι καταναλωτές φαίνονται πρόθυμοι να πληρώσουν για προϊόντα υψηλής ποιότητας. Ωστόσο, για πολλές εταιρείες είναι μόνο θέμα χρόνου να εμφανιστεί η αρνητική ελαστικότητα και να αρχίσει να μειώνεται η ζήτηση.

Οι πρώτες ενδείξεις από εταιρείες όπως η Amazon και η Target στις ΗΠΑ ή οι M&S, H&M και Primark στην Ευρώπη δείχνουν ότι οι καταναλωτές μειώνουν ήδη τις δαπάνες τους.

Τα έσοδα και τα περιθώρια κέρδους (εξαιρουμένων των εταιρειών ενέργειας) φαίνεται ότι θα μειωθούν το 2023, δημιουργώντας έναν κύκλο υποβάθμισης των κερδών που δεν έχει ακόμη αποτυπωθεί πλήρως.

Η εύρεση του «πυθμένα» μπορεί να ακούγεται αντίθετη από την πραγματικότητα, αλλά η άποψή μας είναι ότι η τρέχουσα πτωτική αγορά έχει σχεδόν τελειώσει - με την επιφύλαξη ότι η μεταβλητότητα είναι πιθανό να παραμείνει αυξημένη για αρκετό καιρό ακόμη.

Τα προσδοκώμενα κέρδη ανά μετοχή του S&P 500 των 225 και 235 δολαρίων εξακολουθούν να φαίνονται υψηλά και αναμένουμε ότι θα αναθεωρηθούν σταθερά προς τα κάτω τους επόμενους μήνες, με το κατώτατο σημείο να εμφανίζεται το τρίτο τρίμηνο του 2023.

Όμως οι χρηματιστηριακές αγορές κοιτάζουν πάντα μπροστά, προεξοφλώντας συνήθως την πτώση των κερδών έξι έως εννέα μήνες πριν από την πραγματική πτώση. Αυτό καταδεικνύει ότι η πρόσφατη ανάκαμψη στις παγκόσμιες αγορές μετοχών (ο δείκτης Dow σημείωσε τον Οκτώβριο τις καλύτερες επιδόσεις του από το 1976) είχε λογική, μολονότι πιστεύουμε ότι το πρόσφατο ράλι είχε ψευδείς θετικές εκφάνσεις.

Βραχυπρόθεσμα, ενδέχεται να υπάρξουν περαιτέρω απογοητεύσεις, καθώς οι πιέσεις στην κερδοφορία γίνονται πιο εμφανείς

Κίνδυνος και απόδοση

Δεν αναφερθήκαμε στους συνεχιζόμενους γεωπολιτικούς κινδύνους, όπως η περαιτέρω κλιμάκωση στην Ουκρανία, η πιθανότητα περαιτέρω μείωση της παροχής φυσικού αερίου από τη Ρωσία στην Ευρώπη ή η στάση της Κίνας στην Ταϊβάν. Πρόκειται για δυνητικά γεγονότα «μαύρου κύκνου» που έχουν δυαδική φύση και είναι αδύνατο να προβλεφθούν με βεβαιότητα. 

Οποιοδήποτε από αυτά τα ενδεχόμενα θα ήταν εξαιρετικά κακό για τις παγκόσμιες αγορές. Ας ελπίσουμε ότι θα επικρατήσει η λογική.

Ανεξάρτητα όμως από αυτό, τα γεγονότα του περασμένου έτους θα ενισχύσουν ορισμένες τάσεις που ήταν ήδη εμφανείς πριν από την τρέχουσα κρίση.

Η ασφάλεια, όπως η εθνική ασφάλεια, η ενεργειακή ασφάλεια, η επισιτιστική ασφάλεια, η ασφάλεια στον κυβερνοχώρο (για να αναφέρουμε μόνο μερικά παραδείγματα), πρέπει τώρα να βρίσκεται πολύ πιο ψηλά στα κρατικά και εταιρικά προγράμματα σε σχέση με την προηγούμενη δεκαετία. Τα κατορθώματα της Ρωσίας έχουν αποδείξει ότι η ενεργειακή εξάρτηση από έναν ασταθή εταίρο μπορεί να αποβεί καταστροφική. Η Κίνα είναι πιθανό να παραμείνει ένας πιο ορθολογικός και μετρημένος παίκτης σε σύγκριση με τη Ρωσία, αλλά η ατζέντα του προέδρου Σι είναι σαφώς επεκτατική.

Διασφάλιση της ασφάλειας του εφοδιασμού

Βλέπουμε ένα κύμα δαπανών που κατευθύνεται από κυβερνήσεις και εταιρείες προς την επίτευξη μεγαλύτερης ασφάλειας του εφοδιασμού: είτε μέσω των επενδύσεων σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, μέσω της επανατοποθέτησης ή μεταφοράς παραγωγικών εγκαταστάσεων, μέσω της υποστήριξης νέων μεθόδων παραγωγής τροφίμων ή μέσω της προστασίας των κλάδων με στρατηγικό χαρακτήρα, όπως ο κλάδος των ημιαγωγών, του λογισμικού ή της βιοτεχνολογίας. Η πόλωση μεταξύ Δύσης και Ανατολής φαίνεται αναπόφευκτη σε αυτές τις περιοχές.

Εστιάζουμε σε εταιρείες που μπορούν να αναπτυχθούν σε ένα δύσκολο περιβάλλον και να το κάνουν με ένα λογικό επίπεδο κινδύνου. Πολλές από αυτές δραστηριοποιούνται στους τομείς που περιγράφονται παραπάνω, όπου οι ρυθμοί διαρθρωτικής ανάπτυξης είναι σαφώς υψηλότεροι από ότι στο παρελθόν.

Ομοίως, καθώς η πτωτική αγορά ωριμάζει, η έρευνά μας μάς οδηγεί σε διάφορες περιοχές που δεν είναι δημοφιλείς εδώ και αρκετό καιρό, όπως η Ιαπωνία.

Θα σας αφήσουμε με την εκπληκτική αποκάλυψη ότι, χάρη στον χαμηλό πληθωρισμό των μισθών και σε ένα εξαιρετικά ανταγωνιστικό νόμισμα, είναι πλέον φθηνότερη η πρόσληψη ενός μηχανικού λογισμικού στο Τόκιο από ό,τι στην Μπανγκαλόρ.

Υπάρχουν πάντα ευκαιρίες στον κόσμο.