Perspective

Een duurzame voedsel- en watervoorziening: waarom het huidige systeem op de schop moet


De wereldwijde voedsel- en watervoorziening zal de komende jaren onder grote druk komen te staan als gevolg van twee ontwikkelingen.

Ten eerste zal de wereldbevolking naar verwachting groeien van circa 7 miljard nu naar acht miljard in 2030 en bijna tien miljard in 2050. Het wordt een enorme krachttoer om al die extra monden te voeden: het WNF schat dat we de komende 40 jaar meer voedsel moeten produceren dan in hele 8000 jaar menselijke geschiedenis achter ons.

Ten tweede is het huidige voedsel- en watersysteem op het punt van CO2-uitstoot, waterintensiteit, biodiversiteit, afval en gezondheid niet duurzaam. De klimaatverandering zal tot onvoorspelbare weerspatronen leiden, met extra druk op de landbouwgrond en zoetwatervoorraden tot gevolg.

Ongeveer 25% van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen (BKG) en 65% van het zoetwatergebruik komt voor rekening van de voedsel- en watervoorziening zelf, die daarmee zowel een belangrijke veroorzaker van klimaatverandering en waterstress is als een sector die er ernstig door ontwricht wordt. Daarnaast zijn voedsel en water direct of indirect verantwoordelijk voor 60% van de 2 miljard ton afval die jaarlijks wereldwijd wordt geproduceerd.

Nog afgezien hiervan staat vast dat het huidige voedsel- en watersysteem tekortschiet in zijn taak: de wereldbevolking van gezond voedsel voorzien. Op dit moment kampen zo'n twee miljard volwassenen met overgewicht (met een BMI van 25 of meer) terwijl 650 miljoen mensen ondervoed zijn. Bovendien eisen suboptimale voedingspatronen op langere termijn hun tol en veroorzaken naar schatting 20% van de sterfte.

Om de voedsel- en watervoorziening duurzamer te maken, zijn drie structurele veranderingen nodig:

- hogere opbrengsten en meer efficiency in de landbouw
- verandering in voedings- en eetpatronen;
- forse vermindering van afval en CO2-emissie

Deze veranderingen hangen nauw met elkaar samen en scheppen kansen om beleggingsrendement te genereren.

Kansen in de landbouw

De groeiende wereldbevolking moet worden gevoed. Maar we kunnen dit niet oplossen door simpelweg meer grond te bestemmen voor de landbouw. Sterker nog, gezien het belang van bossen voor CO2-opslag moeten we misschien wel beginnen om landbouwgrond te herbebossen.

De onderstaande grafiek laat zien dat de landbouw met het groeien van de wereldbevolking al efficiënter is geworden. Maar de stippellijnen geven aan hoe immens de opgave voor de toekomst is.

603659_SC_Sustainable-Food-and-Water-Charts---NLBE_chart1.png

Om in 2050 10 miljard monden te kunnen voeden, zal de landbouw naar schatting 70% meer moeten produceren op minder grond. Tegelijkertijd zal het waterverbruik moeten worden gereduceerd.

Technologie kan hierbij de helpende hand bieden. Denk bijvoorbeeld aan andere landbouwmethoden, zoals het gebruik van sensoren. Deze kunnen de chemische samenstelling van de bodem (pH, voedingsstoffen, CO2-gehalte), het vochtgehalte en de luchtstroming meten en voortdurend actuele meetgegevens van het land naar de computer sturen. Op basis van deze gegevens kunnen de boeren nauwkeuriger werken, wat kan helpen opbrengsten te verhogen en tegelijkertijd de behoefte aan meststoffen en andere ingrepen te verminderen.

Kansen in gezonde voeding

Duurzame voedsel- en watervoorziening gaat niet alleen over hoe we voedsel produceren. Belangrijk is ook wat we eten. Het is dus niet alleen een probleem voor boeren; als consument kunnen we allemaal ons steentje bijdragen door onze eetgewoonten aan te passen.

We zien al dat traditionele eetpatronen worden verstoord door zorgen over gezondheid en duurzaamheid. Denk maar aan de opmars van alternatieve zuivelproducten. Die worden niet alleen door mensen met lactose-intolerantie gebruikt, maar door een brede groep consumenten om allerlei redenen, zoals gezondheid, het milieu, dierwelzijn en smaak.

Het succes van de zuivelvervangers schept goede hoop voor de vleesvervangers, die ook in opkomst zijn. Nu maken deze nog 1% van de vleesmarkt uit, maar dat zou, in navolging van de zuivelvervangers, de komende tien jaar kunnen vertienvoudigen.

Veel vlees eten is niet alleen slecht voor onze gezondheid, maar legt ook zware druk op de schaarse landbouwgrond, gelet op de enorme arealen die nodig zijn voor het vee en de verbouw van voedergewassen.

De linkergrafiek hieronder laat zien dat we gemiddeld bijna twee keer zoveel bewerkt vlees eten als gezond voor ons is, en nog niet de helft van de aanbevolen hoeveelheid groente en fruit.

In de rechtergrafiek is te zien hoeveel beslag vlees, en vooral rundvlees, op allerlei hulpbronnen legt. Minder rundvlees produceren maakt grond vrij voor producten die minder beslag op hulpbronnen leggen, zoals granen en groenten, waardoor meer mensen van een voedzaam dieet kunnen worden voorzien.

603659_SC_Sustainable-Food-and-Water-Charts---NLBE_chart2.png

Kansen in afval- en emissiereductie

De landbouw is momenteel verantwoordelijk van ongeveer 26% van de totale broeikasgasuitstoot. Bovendien is het een enorm verspillend systeem: 44% van de oogst gaat vóór consumptie verloren.

Ook hier is een sleutelrol voor technologie weggelegd. Tegelijkertijd echter zijn ook de steun en het beleid van de overheid cruciaal. Uit een recent rapport van de VN bleek namelijk dat de gigantische subsidies voor de landbouwsector niet optimaal gebruikt worden. 87% van de 540 miljard USD overheidssteun die jaarlijks naar de landbouw gaat, gaat op aan maatregelen die de prijzen verstoren en/of de natuur of de gezondheid schaden. Overheden zullen duurzaamheidscriteria aan hun steun moeten gaan verbinden.

In sommige regio's beginnen overheden hun steun nu gerichter in te zetten. Een bredere toegang tot mderne landbouwtechnologie kan zorgen voor hogere opbrengsten en minder verliezen. Regels voor pesticidengebruik kunnen de milieuschade beperken. Voedselverspilling kan ook op detailhandelsniveau worden aangepakt door middel van juridisch bindende doelstellingen.

Het verst gevorderd hiermee is waarschijnlijk de EU, die met haar "van boer tot bord" strategie serieus werk maakt van het idee dat het wereldwijde voedselsysteem verduurzaamd moet worden.

Zelfs als de uitstoot van de energiesector acuut zou stoppen, zou de BKG-uitstoot van de voedselproductie meer dan ons CO2-budget voor 1,5 graden opsnoepen. Het koolstofvrij maken van de voedsel- en watervoorziening is echter een apart probleem, omdat er levensvatbare alternatieve technologieën nodig zijn op allerlei terreinen zoals landbouwmiddelen, apparatuur, transport en verpakking.

Veranderende weerpatronen hebben al gevolgen voor de voedselvoorziening. Afgelopen zomer bijvoorbeeld leidden extreem hoge temperaturen in Canada tot droogte en natuurbranden met een tekort aan durumtarwe als gevolg. Canada is 's werelds grootste producent van durumtarwe, de grondstof voor pasta, dus de consument kan de komende maanden met tekorten en hogere prijzen te maken krijgen.

Hoe krijg je toegang tot deze kansen?

Vanuit beleggingsperspectief verwachten we dat deze drie structurele verschuivingen – hogere opbrengsten en efficiency, andere eetpatronen en minder verspilling/emissie – in de hele voedsel- en watersector tot een overvloed aan kansen zullen leiden.

Het hele systeem moet op de schop, in al zijn onderdelen: grondgebruik, diervoeder, voedselproductie, -bewerking en -technologie, transport, detailhandel, verpakking en recycling. Omdat ook water schaarser wordt, zijn ook op dit gebied drastische veranderingen nodig op het vlak van onderzoek en beheer, apparatuur en winning, zuivering, infrastructuur en recycling.

Er zijn enorme bedragen nodig om het systeem duurzaam te maken. Wij schatten dat er tot 2050 30 biljoen USD zal moeten worden geïnvesteerd in de verschillende waardeketens van de voedsel- en watersector. In de onderstaande grafiek worden de vereiste investeringen afgezet tegen de huidige marktkapitalisatie van bedrijven in enkele sectoren van de voedsel- en watervoorziening. Zoals we zien, is het gat gigantisch.

603659_SC_Sustainable-Food-and-Water-Charts---NLBE_chart3.png

Voedsel en water is een sector waar probleemoplossende technologieën breder beschikbaar komen, consumenten zich bewuster worden van gezondheid en milieu, en overheden oog krijgen voor duurzaamheid, naast zekerheid, van de voedselvoorziening.

Dit alles betekent dat de voedsel- en watervoorziening aan de vooravond van een drastische verandering staat. En als aandelenbeleggers zien wij kansen om aantrekkelijke rendementen te behalen door te beleggen in de bedrijven die de producten en diensten leveren om deze verandering mogelijk te maken.

Veel van deze bedrijven genereren goede cashflows, maar zijn laag gewaardeerd omdat beleggers ze als saai en onderdeel van de "oude economie" beschouwen, zonder vooruitzicht op groei. Dit komt deels door de lage voedselprijzen, waardoor er weinig geïnvesteerd wordt.

De onderstaande grafiek laat zien dat de sectoren voedsel en water ondergewaardeerd zijn ten opzichte van de brede markt. Eind 2019 gingen de waarderingen wel omhoog, toen de EU zijn van-boer-tot-bord strategie aankondigde, maar ze blijven achterlopen.

Wij denken dat dit gaat veranderen omdat de noodzaak om de voedsel- en watervoorziening te verduurzamen vooruitzicht biedt op nieuwe bronnen van groei in bedrijven die door veel beleggers als verouderd zijn afgeschreven.

603659_SC_Sustainable-Food-and-Water-Charts---NLBE_chart4.png

Dit document is uitsluitend bedoeld ter informatie. Het materiaal is niet bedoeld als aanbod of uitnodiging om een financieel instrument of effect te kopen of te verkopen of een bepaalde beleggingsstrategie te volgen. De verstrekte informatie vormt geen beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling of beleggingsonderzoek en is niet afgestemd op de specifieke omstandigheden van enige ontvanger. Het materiaal is niet bedoeld als financieel, juridisch of fiscaal advies en mag niet worden gebruikt als basis hiervoor. De vermelde informatie wordt geacht betrouwbaar te zijn, maar de juistheid of volledigheid wordt door Schroders niet gegarandeerd. Schroders is niet aansprakelijk voor onjuistheden in feiten of meningen. De opvattingen en informatie in dit document mogen niet worden gebruikt als basis voor individuele beleggingsbeslissingen en/of strategische beslissingen.

 

In het verleden behaalde resultaten zijn geen betrouwbare leidraad voor de toekomstige resultaten. De koersen van aandelen en de daaruit gegenereerde inkomsten kunnen zowel dalen als stijgen, en het is mogelijk dat beleggers het oorspronkelijk geïnvesteerde bedrag niet terugkrijgen.

 

Dit document geeft de meningen en opvattingen van Schroders weer. Deze kunnen veranderen. 

 

Schroders is een data controller met betrekking tot uw persoonsgegevens. In ons Privacybeleid, dat u kunt raadplegen op www.schroders.com/en/privacy-policy, vindt u informatie over de wijze waarop Schroders uw persoonsgegevens kan verwerken. Als u geen toegang hebt tot deze website, is ons Privacybeleid op aanvraag verkrijgbaar.

 

Vrijgegeven voor publicatie door Schroder Investment Management (Europe) S.A., 5, rue Höhenhof, L-1736 Senningerberg, Luxembourg. Registratienummer B 37.799. Ten behoeve van uw veiligheid kunnen telefoongesprekken worden opgenomen of beluisterd.

 

De prognoses in dit document zijn het resultaat van statistische modellering op basis van een aantal aannames. Prognoses zijn onderhevig aan een hoge mate van onzekerheid ten aanzien van toekomstige economische omstandigheden en marktfactoren die de feitelijke toekomstige resultaten kunnen beïnvloeden. De prognoses worden verstrekt ter informatie volgens de stand van zaken op dit moment. De gehanteerde aannames kunnen aanzienlijk veranderen als gevolg van veranderingen in de onderliggende aannames, die onder meer het gevolg kunnen zijn van veranderingen in de economische omstandigheden en marktfactoren. Schroders is niet verplicht u op de hoogte te stellen van aanpassingen of veranderingen in deze informatie wanneer aannames, economische omstandigheden, marktfactoren, modellen of andere zaken veranderen.