W centrum uwagi

Oszczędzający przewidują dwucyfrowe stopy zwrotu z inwestycji: czy to znak ostrzegawczy?


Oszczędzający są dziś bardziej optymistyczni niż byli kiedykolwiek w ciągu ostatnich pięciu lat, oczekując, że ich przyszłe stopy zwrotu z inwestycji wyniosą przeciętnie ponad 11% rocznie. Są oni bardziej skłonni do kolejnych inwestycji oraz do częstszego sprawdzania ich wartości. Jednak, co najbardziej znaczące, oczekują wyższych przyszłych stóp zwrotu.

Te wyniki są częścią Globalnego Badania Inwestorów 2021 firmy Schroders, corocznej ankiety, która naświetla trendy w oparciu o odpowiedzi i opinie ponad 23 000 oszczędzających osób na całym świecie.
Najnowsza prognoza - pokazująca oczekiwania oszczędzających osób, dotycząca tego, co mogą oni otrzymać każdego roku od teraz do 2026 r. - wskazuje na najbardziej optymistyczne spojrzenie od momentu rozpoczęcia badania w 2016 r.

Optymizm inwestorów na tle gwałtownych zmian

Tym bardziej zaskakujący jest fakt, że optymizm ten pojawia się w okresie skrajnej niepewności, gdy gospodarki na świecie w dalszym ciągu dochodzą do siebie po wstrząsie wywołanym przez pandemię. Poprzednie badania w ramach tej serii wykazały, że oczekiwania dotyczące rocznych stóp zwrotu pną się w górę o około jedną dziesiątą w ciągu czterech lat, z 10% w 2017 r. do tegorocznych 11,3%, co pokazano na poniższym wykresie. Ma to miejsce pomimo faktu, że rzeczywiste wartości inwestycji podążały znacznie bardziej wyboistą ścieżką.

PLPL-01.png

Jak pokazują dane zaznaczone na pomarańczowo, rzeczywiste stopy zwrotu z rynku akcji w tym okresie okazały się bardzo zmienne, zawierając się w przedziale od 8% spadku w 2018 r. do 28% wzrostu rok później. 

W ubiegłym roku zmienność ta została ujęta w jeszcze krótszych ramach czasowych: strach wywołany rozprzestrzenianiem się pandemii Covid-19 sprawił, że akcje na świecie zanotowały spadek o 34%. Jednak w ciągu dziewięciu miesięcy odzyskały, a następnie przekroczyły swój wcześniejszy poziom***.

Prognozy profesjonalistów są o wiele skromniejsze

Prognozy ekonomistów spółki Schroders, którzy regularnie dokonują rewizji swoich szacunków stóp zwrotu z inwestycji, są znacznie niższe niż prognozy inwestorów. W styczniu 2021 r. ekonomiści Schroders oszacowali roczne długoterminowe stopy zwrotu z rynku akcji dla głównych rynków, takich jak USA, strefa euro, Wielka Brytania i Japonia, na odpowiednio 5,3%, 5,6%, 6,8% oraz 3%****. Wartości te stanowią mniej niż połowę tego, co oczekiwali inwestorzy, których odpowiedzi składają się na Globalne Badanie Inwestorów. Tymczasem prognozy ekonomistów odnoszą się tylko do akcji, które zazwyczaj przynoszą znacznie wyższe stopy zwrotu niż inne składniki portfeli oszczędzających osób, takie jak obligacje czy gotówka.

Podobnie, podczas gdy oczekiwania ankietowanych inwestorów wobec stóp zwrotu rosły z roku na rok, to prognozy ekonomistów Schroders wobec większości rynków rozwiniętych w ciągu ostatnich 12 miesięcy spadły.

Co może tłumaczyć rozbieżności w tych poglądach?

Stuart Podmore, zatrudniony w Schroders na stanowisku behavioural investment insights specialist, sugeruje, że jedno z wyjaśnień leży w emocjonalnej reakcji inwestorów na ostatnie wydarzenia i ruchy na rynku. Uważa on, że wstrząs powstały za sprawą pandemii wywołał niepokój, a w konsekwencji mniej długoterminowe nastawienie wśród inwestorów, co przejawia się w naszej potrzebie częstszego monitorowania wyników poszczególnych pozycji.

"Pandemia, lockdowny i wszystkie związane z tym zakłócenia mogły również wpłynąć na zdolność inwestorów do zarządzania ryzykiem" - mówi - z potencjalnym skutkiem w postaci "mniej realistycznych oczekiwań wobec przyszłych stóp zwrotu".

Efekt "eksperta": czy ogólnie wysokie stopy zwrotu zwiększyły wśród inwestorów pewność siebie?

Fascynującym aspektem tegorocznego badania jest to, że inwestorzy, którzy określają siebie jako "ekspertów" lub "zaawansowanych" w zakresie wiedzy finansowej, mają również najwyższe oczekiwania wobec przyszłych stóp zwrotu.

Osoby, które określiły siebie mianem "ekspertów" oczekują średnio o 43% wyższych wyników w każdym roku niż inwestorzy, którzy definiują siebie samych jako "początkujących" lub posiadających „podstawową" wiedzę.

PLPL-02.png

Co ciekawe, zgodnie z teorią Stuarta Podmore'a, w ostatnich latach wzrósł również odsetek inwestorów określających swoją wiedzę jako "ekspercką".

Spojrzenie wstecz do wcześniejszych edycji badania pokazuje, że w 2018 roku - a więc w momencie, gdy inwestorzy po raz pierwszy zostali poproszeni o skategoryzowanie swojej wiedzy - zaledwie 7% określiło ją jako "ekspercką", a 26% jako "zaawansowaną". Do 2021 roku, spośród kilkudziesięciu tysięcy respondentów, odsetek osób określających się mianem "ekspertów" wzrósł do 12%, a "zaawansowanych" do 29%.

"Być może mamy tu do czynienia z ilustracją 'błędu perspektywy czasu' i nadmiernej pewności siebie" - mówi Stuart. "W ostatnich latach rynki były niestabilne, ale ogólne zyski były niezwykle wysokie. Ponieważ wynik był dobry, w tym sensie, że wartość portfeli inwestorów wzrosła, jest rzeczą ludzką przyjąć założenie - błędne, jak to się zdarza - że wszystkie twoje osobiste decyzje były również dobre. Zaczynasz czuć, że to twoje decyzje, a nie czynniki zewnętrzne, na które nie masz wpływu, tak dobrze się sprawdziły. To z kolei zwiększa w ludziach pewność siebie, zarówno wobec własnej wiedzy, jak i do wiary w to, że w przyszłości będą osiągać wyższe wyniki niż pozostali inwestorzy."

Jakie jest niebezpieczeństwo? Ulegając błędowi poznawczemu, takiemu jak błąd perspektywy czasu, istnieje ryzyko, że oszczędzający stracą z oczu długoterminowe cele i plany, które powinny leżeć u podstaw ich inwestycji. Jeśli okoliczności się zmienią i wyniki wydadzą się mniej korzystne, istnieje ryzyko irracjonalnych zachowań.

"Pozytywnym trendem wynikającym z pandemii i związanej z nią niepewności jest większe zainteresowanie inwestorów stanem ich finansów" - stwierdził Stuart. "Lecz ostatnie 18 miesięcy nauczyło nas, że przyszłość jest trudna do przewidzenia. Wyważone podejście do inwestowania, oparte na długoterminowych celach, prawdopodobnie zapewni inwestorom lepszą pozycję.
"Musimy być ostrożni, wobec oczekiwań dotyczących stóp zwrotu z inwestycji. Perspektywy wielu inwestorów - zwłaszcza tych, którzy uważają się za ekspertów - są wyjątkowo optymistyczne."
 
ŹRÓDŁA:
***Refinitiv, Schroders
**** 30-letnie prognozy Schroders dotyczące stóp zwrotu: 2021-2050