印刷する
Udostępnij

Prognozy inwestycyjne

Biuletyn ekonomiczny: lipiec 2016

W najnowszym wydaniu Biuletynu ekonomicznego, czołowi ekonomiści Schroders dzielą się z Państwem swoimi opiniami na temat światowej gospodarki oraz bieżących wydarzeń.

18-07-2016

Azad Zangana

Azad Zangana

Senior European Economist and Strategist

Craig Botham

Craig Botham

Emerging Markets Economist

Keith Wade

Keith Wade

Chief Economist and Strategist

Brexit: Populiści 1 Ekonomiści 0

W skrócie:

  • Opowiedzenie się za opuszczeniem Unii Europejskiej przez Wielką Brytanię może być przysłowiowym strzałem w kolano. Jednak z udziałem Wielkiej Brytanii w światowym PKB nieznacznie przekraczającym 4% nie będzie to wystarczająco istotne wydarzenie, by wykoleić światową gospodarkę. Nie zmienia to jednak faktu, że ryzyko polityczne wzrasta; przypadek Wielkiej Brytanii może być powtórzony gdzieś indziej, gdzie nierówności społeczne podsycają poparcie dla populistów.
  • Znacząco obniżyliśmy naszą prognozę rozwoju brytyjskiej gospodarki oraz dokonaliśmy rewizji w górę oceny przyszłej inflacji, wraz z osłabieniem się funta. Bank Anglii (BoE) prawdopodobnie obniży stopy procentowe, czemu może towarzyszyć także stymulacja fiskalna. Zrewidowaliśmy także prognozy dla strefy euro, aczkolwiek nie w takim samym stopniu jak w przypadku gospodarki Wielkiej Brytanii.
  • Brexit nie jest kluczowym ryzykiem dla rynków wschodzących, gdyż ich bezpośrednie powiązania z Wielką Brytanią są ograniczone. Kryzys w Europie na szerszą skalę jest tematem do rozważań, ale nie jest to nasz scenariusz bazowy.

Wpływ makroekonomiczny: efekt domina?

Pomimo że istnieje ryzyko wywołania przez Brexit efektu domina w postaci przeprowadzania w innych krajach UE referendów w sprawie ich członkostwa, to naszym zdaniem rozłam UE jest mało prawdopodobny z dwóch powodów. Po pierwsze, oczekujemy że reakcją Unii Europejskiej na Brexit będzie zacieśnienie współpracy. W szczególności Niemcy i kluczowe dla Unii kraje prawdopodobnie będą prowadziły łagodniejszą politykę względem krajów peryferyjnych. Po drugie, po doświadczeniach Brexitu, żaden z liderów głównych ugrupowań politycznych przy zdrowych zmysłach nie zaproponuje przeprowadzenia referendum w sprawie tak złożonej, bazując na kryterium prostej większości1. Wielka Brytania wyniosła bolesną naukę z tej lekcji; inne kraje będą miały to na uwadze.

Rynki i polityka pieniężna: banki centralne wchodzą do gry (po raz kolejny)

Obecnie oczekujemy obniżki stóp procentowych przez Bank Anglii (BoE) w sierpniu w związku z pogarszającym się stanem brytyjskiej gospodarki oraz ponownego cięcia stóp przez Europejski Bank Centralny (EBC). Jednocześnie zakładamy uchylenie się przez Fed od decyzji o podwyżce stóp we wrześniu. Spodziewamy się następnej podwyżki w grudniu i jednocześnie obniżamy prognozy dla kolejnych w 2017 r.

Obecne zawirowania na rynkach mogą się utrzymywać, aczkolwiek chcemy zaznaczyć, że nie dostrzegamy obecnie przesłanek do obaw o kryzys o charakterze systemowym, taki jak ten ogarniający cały sektor finansowy z 2008 r. Byłoby bardzo zaskakujące gdyby nikt w tym zamieszaniu nie ucierpiał, jednak prawdopodobnie nie będą to działy tradingu w bankach, zważywszy na zaostrzenie regulacji w obszarze ryzyka.

Konsekwencje w skali makro: wzrost ryzyka wystąpienia skrajnych scenariuszy

Brexit największy wpływ będzie miał na gospodarkę Wielkiej Brytanii, dla której prognozę tempa wzrostu gospodarczego w 2017 r. zredukowaliśmy do 0,8%. Prognozy dla strefy euro również uległy obniżeniu w konsekwencji zmniejszenia się popytu ze strony jednego z największych partnerów handlowych. Jednak całościowy wpływ na globalną wymianę handlową nie będzie znaczny, z racji udziału Wielkiej Brytanii w światowej gospodarce. W naszej tymczasowej "po-Brexitowej" prognozie obniżyliśmy oczekiwane tempo wzrostu światowego PKB do 2,6% z 2,7%. Nieznacznie podnieśliśmy także nasze prognozy inflacji do 2,5% z 2,4%, jednak w tym przypadku obraz jest bardziej złożony, gdyż uwzględnia zmiany kursów walutowych.

Jednak decyzja Wielkiej Brytanii zwiększa prawdopodobieństwo zaistnienia szeregu innych scenariuszy politycznych: wyborcy są źli z powodu panujących nierówności, co będzie skutkowało wzrostem populizmu partii rządzących i realizowanej polityki gospodarczej. W międzyczasie wzrost pozostanie niski, a inflacja wzrośnie w konsekwencji odwrócenia korzyści wynikających z globalizacji. Wraz z uświadamianiem sobie przez wyborców że są oszukiwani, możemy oczekiwać wzrostu niezadowolenia. Będzie to skutkować ryzykiem podjęcia przez rządy próby "kupienia" spokoju społecznego przez zwiększenie wydatków socjalnych, co najprawdopodobniej będzie finansowane drukowaniem pieniądza.

Wraz z rzeczywistością Brexitu nadciąga widmo stagflacji

Makroekonomiczne konsekwencje dla Wielkiej Brytanii

Dokonaliśmy rewizji prognozy PKB, obniżając ją dla 2016 r. z 1,9% do 1,6%, oraz z 1,6% do 0,8% dla 2017 r., na skutek spowolnienia inwestycji i spadku wydatków gospodarstw domowych. Co więcej deprecjacja funta prawdopodobnie doprowadzi co wzrostu cen dóbr importowanych, a tym samym inflacji ogółem, dla której podnieśliśmy prognozę do 1,2% z 0,8% w 2016 r. i do 2,5% z 1,8% w 2017 r. Oprócz dostarczania rynkom płynności przez banki centralne, oczekujemy że Bank Anglii obniży stopy procentowe o 0,25 pkt proc. w sierpniu. Prawdopodobne jest także udzielenie wsparcia fiskalnego.

Długoterminowe prognozy bardzo niepewne

Naszym zdaniem długoterminowy wpływ na brytyjską gospodarkę będzie zależał od tego, jak duży dostęp do jednolitego rynku zachowa Wielka Brytania. Znaczenie będzie miała także polityka rządu wobec przepływu ludności oraz to, ile brytyjski rząd będzie w stanie zaoszczędzić na kosztach partycypacji w UE. Większość opracowań zawiera zakres scenariuszy sprowadzających się do tego, że najbardziej prawdopodobnym rezultatem będzie niższe potencjalne tempo wzrostu, niż miałoby to miejsce w przypadku pozostania w UE.

Szersze implikacje

Europa może doświadczyć rozprzestrzenienia się efektu politycznego, gdyż Brexit zwiększa popularność antyeuropejskich nastrojów w regionie, jednak konsekwencje makroekonomiczne powinny być ograniczone. Obniżyliśmy naszą prognozę dla PKB w strefie euro z 1,7% do 1,6% w 2016 r. oraz z 1,6% do 1,3% w 2017 r., z powodu ograniczonego popytu zewnętrznego ze strony Wielkiej Brytanii oraz nieznacznie niższego tempa wzrostu inwestycji. Zrewidowaliśmy także prognozę dla inflacji, podnosząc ją do poziomu 0,6% w 2016 r. i 1,4% w 2017 r., w obliczu deprecjacji euro. Oczekujemy, że EBC we wrześniu ponownie obniży stopy, sprowadzając je do poziomu -0,5% (stopa depozytowa) i rozważy zwiększenie skali lub wydłużenie luzowania ilościowego, wraz z wykorzystaniem transakcji outright (outright monetary transactions, OMT)2.

Rynki wschodzące a Brexit: czy są powody do obaw?

Podczas gdy wydaje się mało prawdopodobne, że rynki wschodzące będą chociażby w zbliżonym zakresie tak boleśnie dotknięte Brexitem jak gospodarka brytyjska lub nawet europejska, to można sobie wyobrazić kilka możliwych scenariuszy, które mogą mieć na nie wpływ.

Słabszy wzrost prawdopodobnie odbije się na wymianie handlowej

Wielka Brytania nie jest głównym partnerem handlowym dla rynków wschodzących jako całości, więc scenariusz w którym Brexit prowadzi wyłącznie do obniżenia brytyjskiego PKB i popytu, nie powinien być zbyt problematyczny. Jeśli jednak Brexit będzie miał silny, negatywny wpływ na wzrost gospodarczy na Starym Kontynencie, konsekwencje mogą okazać się bardziej dotkliwe. Gospodarki Europy Środkowo-Wschodniej (CEE) są na nie najbardziej narażone (eksport do Unii Europejskiej odpowiada za 66,3% całkowitego brytyjskiego eksportu). Azja i Ameryka Łacińska zdają się być w korzystnej sytuacji, z racji mniejszej zależności handlowej od Europy.

Ryzyko stanowią także powiązania finansowe

Kraje z Europy Środkowo-Wschodniej także ucierpią jeśli ograniczona zostanie swoboda przepływu ludzi, a przepływ kapitału będzie narażony na ryzyko. Podwyższona niepewność może podważyć bezpieczeństwo przepływów bankowych pomiędzy rynkami wschodzącymi a Wielka Brytanią i/lub Europą. RPA oraz Malezja będą w największym stopniu narażone na ryzyko polegające na tym, że brytyjskie banki będą zmuszone do zamrożenia bądź odcięcia finansowania, lub do repatriacji środków, tak jak miało to miejsce w czasie kryzysu finansowego. Spoglądając na Unię Europejską z wyłączeniem Wielkiej Brytanii, wierzytelności banków są najwyższe w krajach z Europy Środkowo-Wschodniej i w Turcji. Pod tym względem najmniej wrażliwa jest Ameryka Łacińska.

Uzależnienie od zewnętrznego finansowania jest kolejnym bezpośrednim kanałem, przez który może dojść do "zarażenia" rynków wschodzących. Dla odmiany kraje Europy Środkowo-Wschodniej wydają się nie być przesadnie wrażliwe w tym zakresie, jednak RPA i Turcja postrzegane są jako ryzykowne regiony. Większe ryzyko dla gospodarek Ameryki Łacińskiej spoczywa natomiast w kontekście wymiany handlowej i informacji bankowych.

Ameryka Łacińska: przystań rynków wschodzących na czas burzy

W ogólnym ujęciu, wpływ na tempo wzrostu rynków wschodzących, wywołany przez Brexit jest niewielki i ewidentnie nadający się do opanowania. Istnieje ryzyko dla rozwoju niektórych gospodarek, jednak efekty inflacyjne będą ograniczone umożliwiając prowadzenie ekspansywnej polityki pieniężnej i fiskalnej. Prawdopodobnie najpoważniejszy cios może być zadany gospodarkom zrzeszonym w ramach CEEMEA, z powodu kombinacji powiązań finansowych i handlowych. Dla kontrastu Azja, a w szczególności Ameryka Łacińska wydają się być odizolowane do momentu, w którym wynik referendum wywołałby globalny kryzys. Możemy znaleźć się w nietypowej sytuacji, w której jako inwestorzy rynków wschodzących zaczynamy traktować Amerykę Łacińską jak bezpieczną przystań. Jest to nowy, wspaniały świat.

1 Zauważmy, że przy frekwencji na poziomie 72,2%, w rzeczywistości zaledwie 37,4% brytyjskiego elektoratu opowiedziało się za opuszczeniem Unii Europejskiej. Jest to jeden z powodów, dla których w wielu krajach w przypadku ważnych referendów wymagana jest kwalifikowana większość głosów, pozwalająca na uniknięcie swego rodzaju "tyranii większości".
Zobacz: http://www.ncsl.org/research/elections-and-campaigns/supermajority-vote-requirements.aspx.

2 Skupowanie przez EBC rządowych obligacji gospodarek ze strefy euro na rynku wtórnym

Topics:

  • Emerging Markets
  • UK
  • Azad Zangana
  • Craig Botham
  • Keith Wade
  • ECB
  • BoE
  • Monetary Policy
  • Americas
  • Brexit