Odejście od stosowania stopy London Interbank Offered Rate (LIBOR)

Często zadawane pytania dla posiadaczy klas jednostek uczestnictwa

LIBOR — przegląd

Stopa London Interbank Offered Rate (LIBOR — referencyjna wysokość oprocentowania depozytów i kredytów na rynku międzybankowym w Londynie) została oficjalnie przyjęta w 1986 r., a jej korzenie sięgają lat 60. Jest to jedna z najczęściej notowanych stóp referencyjnych na świecie, będąca podstawą dla instrumentów finansowych o wartości około 300 bln USD (Refinitiv, październik 2019 r.). Oczekuje się, że LIBOR i inne międzybankowe stopy procentowe (IBOR) przestaną istnieć po zakończeniu 2021 roku.

  1. Czym jest LIBOR?

Stopa LIBOR opiera się na zgłoszeniach panelu banków globalnych. Każdy bank jest codziennie proszony o podanie stopy procentowej, według której mógłby zabezpieczyć krótkoterminowe kredyty z innego dużego banku, a zgłoszenia te wykorzystywane są do obliczenia stopy LIBOR zgodnie z ustaloną metodologią.

Stopa LIBOR wykorzystywana jest w charakterze stopy referencyjnej w szerokim zakresie kontraktów finansowych, w tym instrumentów pochodnych, obligacji i pożyczek. Ustala się ją na siedem terminów zapadalności — od jednodniowego do dwunastomiesięcznego, a dla każdego terminu zapadalności także pięć różnych walut. Stopy LIBOR istnieją w odniesieniu do dolara amerykańskiego, funta szterlinga, euro, jena i franka szwajcarskiego.

W przypadku braku wystarczających danych dotyczących rzeczywistych transakcji lub transakcji, na których można by oprzeć swoje zgłoszenia w sprawie stopy LIBOR, banki uczestniczące w panelu muszą wykorzystać swoją „ekspercką ocenę” w ramach pewnych uzgodnionych parametrów, aby przedstawić swoje zgłoszenia.

  1. Dlaczego stopa LIBOR jest zastępowana?

Znaczny spadek liczby pożyczek międzybankowych i niektóre głośne przypadki manipulacji stopą LIBOR doprowadziły do opublikowania zalecenia Rady ds. stabilności finansowej (FSB, Financial Stability Board) w 2014 r. dotyczącego opracowania alternatywnych, tak zwanych „wolnych od ryzyka” stóp (RFR) do stosowania zamiast LIBOR i innych IBOR. W lipcu 2017 r. były dyrektor generalny Urzędu Nadzoru Finansowego (FCA, Financial Conduct Authority) Andrew Bailey powiedział w przemówieniu, że „(...) rynek bazowy, który LIBOR stara się mierzyć, nie jest już wystarczająco aktywny”.

W tym samym przemówieniu Andrew Bailey powiedział również: „Naszym zdaniem nie tylko potencjalnie niemożliwe do utrzymania, ale również niepożądane jest, aby uczestnicy rynku bezterminowo polegali na wskaźnikach referencyjnych, które nie mają aktywnych rynków bazowych, które by je wspierały”. Następnie stwierdził, że FCA nie będzie zmuszać banków do składania zgłoszeń LIBOR po zakończeniu 2021 r., co zostało powszechnie zrozumiane jako znak, że stopa LIBOR przestanie istnieć po 2021 r.

FCA potwierdził ponadto, że stopa LIBOR zostanie zniesiona pod koniec grudnia 2021 r., publikując oświadczenia we wrześniu 2018 r. i lutym 2020 r., w których zwracał się o przedstawienie planów firm dotyczących przejścia ze stopy LIBOR i określał oczekiwania FCA dotyczące zniesienia tejże stopy LIBOR.

W dniu 25 marca 2020 r., pomimo wpływu koronawirusa na rynki finansowe, FCA stwierdził, że główne założenie, zgodnie z którym firmy nie mogą polegać na publikacji stopy LIBOR po 2021 r., nie zmieniło się i powinno pozostać docelowym terminem do spełnienia dla wszystkich firm.

  1. Czym jest zastępowana stopa LIBOR?

Zgodnie z zaleceniem Rady Stabilności Finansowej z 2014 r. powołano branżowe grupy robocze w celu opracowania nowych RFR (stóp wolnych od ryzyka nazwanych również „alternatywnymi stopami referencyjnymi”), które mają zastąpić stopy LIBOR i inne IBOR. Wskaźnik LIBOR posiada wyraźną datę wygaśnięcia, jednak na niektórych rynkach IBOR będzie nadal istniał po roku 2021.

Nowe RFR wybrane dla pięciu głównych walut LIBOR są następujące:

Waluta LIBOR

Nowa stopa wolna od ryzyka

LIBOR dla funta szterlinga

Zreformowany wskaźnik SONIA (średnia wskaźnika dziennego dla funta szterlinga)

LIBOR dla dolara amerykańskiego

SOFR (zabezpieczona dzienna stopa finansowania)

LIBOR dla jena

TONAR (średnia dzienna stopa w Tokio)

LIBOR dla franka szwajcarskiego

SARON (średnia dzienna cena w Szwajcarii)

LIBOR dla euro

€STR (stopa krótkoterminowa w euro)

  1. Jaki jest plan firmy Schroders dotyczący odejścia od stopy LIBOR?

Firma Schroders posiada solidny plan efektywnego zarządzania wpływem na inwestycje naszych funduszy w wyniku odejścia od stopy LIBOR i powołała dedykowany zespół odpowiedzialny za to zadanie.

Ocena skutków

Firma Schroders przeprowadziła ocenę w celu określenia wpływu przejścia ze stopę LIBOR i niektórych innych kluczowych IBOR na RFR dla naszych funduszy i naszej działalności. W ramach tej oceny skutków przeanalizowaliśmy prace niezbędne do przekształcenia inwestycji, zmiany dokumentów prawnych oraz aktualizacji systemów operacyjnych i technologicznych.

Ekspozycje naszych funduszy na stopę LIBOR

W ciągu roku 2020 i do roku 2021 zamierzamy stopniowo zmniejszać nasze zaangażowanie na rzecz stóp LIBOR w zakresie inwestycji, których dokonujemy w imieniu naszych funduszy. Oprócz tych funduszy, które mają benchmark odwołujący się do stopy LIBOR, wiele z naszych funduszy dokonało inwestycji w aktywa finansowe, które odwołują się do stopy LIBOR. W zależności od rodzaju składnika aktywów finansowych istnieją różne sposoby przejścia z tego rodzaju aktywów finansowych w okresie kolejnych 18 miesięcy przed zaprzestaniem publikacji stopy LIBOR. Niektóre aktywa finansowe będą już rozważały zaprzestanie stosowania stopy LIBOR, a ich warunki zostaną automatycznie zmienione na alternatywną stopę procentową. Inne aktywa finansowe będą musiały zostać zmienione, a nasze fundusze będą współpracować z odpowiednimi stronami, aby w miarę możliwości spróbować uzgodnić odpowiednią zmianę. Inne opcje dla funduszy to sprzedaż istniejących aktywów opartych na stopie LIBOR oraz zakup innych aktywów finansowych, które wykorzystywać będą już alternatywną stopę. Możliwe jest, że niektóre aktywa finansowe nie będą łatwo zmieniane lub sprzedawane ze względu na ich warunki lub brak nabywcy. Omawiamy i kwestię tych aktywów, które są trudne do zmiany lub sprzedaży, w branżowych grupach roboczych i z organami regulacyjnymi.

 

Kształtowanie przyszłego wykorzystania RFR — po stawce LIBOR

Uważamy, że konieczne jest, aby cała branża ze sobą współpracowała w celu określenia spójnego podejścia, a także że pozostawanie w zgodzie z szerszą branżą będzie ostatecznie leżało w interesie inwestorów w naszych funduszach. Firma Schroders uczestniczy w pracach branżowych grup roboczych (np. grupy roboczej Banku Anglii ds. stóp referencyjnych wolnych od ryzyka kursowego w funtach szterlingach) i śledzi rozwój sytuacji w zakresie odchodzenia od stopy LIBOR, planując przyjęcie w odpowiednim czasie środków mających na celu zarządzanie ryzykiem związanym z przejściem, które są zgodne z najlepszymi praktykami branżowymi.

  1. Jakie postępy poczyniono na świecie w zakresie odejścia od stopy LIBOR?

Nowe RFR zostały wybrane dla pięciu głównych walut stopy LIBOR. Poza tym, zmiana wskaźnika referencyjnego stóp procentowych poczyniła znaczne postępy na całym świecie.

  • Azja

W całej Azji, w celu odejścia od stopy LIBOR, przyjęto podejście oparte na wielu stopach, w którym istniejące stopy są stosowane równolegle ze stopami zastępczymi.

  • Hongkong

Oczekuje się, że w Hongkongu nadal będzie obowiązywał udoskonalony indeks HIBOR (Hong Kong Interbank Offered Rate) oraz skorygowany wskaźnik HONIA (Hong Kong Overnight Index Average) jako prawdopodobna stopa wyboru.

  • Indonezja

W Indonezji istniejący indeks JIBOR (Jakarta Interbank Offered Rate) uzupełnia stopa IndONIA, która zastępuje codzienną stopę JIBOR w charakterze punktu odniesienia dla codziennej stopy procentowej. Stopa JIBOR została również wzmocniona, ponieważ banki wnoszące do niej swój wkład muszą podawać stopy, wspierając ją w największym możliwym stopniu danymi dotyczącymi transakcji, aby lepiej odzwierciedlała ona stopy rynkowe.

  • Singapur

W Singapurze nadal będzie obowiązywał istniejący indeks SIBOR (Singapur Interbank Offered Rate), odnoszący się do produktów pieniężnych, choć oczekuje się, że po niedawnych testach przejściowych zostanie wdrożona ulepszona metodologia jego obliczania. Oczekuje się, że indeks SORA (Singapore Overnigh Rate Average) lub skorygowana forma indeksu SOR (Sinapore Dollar Swap Offer Rate) będzie stopą wyboru w odniesieniu do SOR.

  • Australia

W Australii, zmodyfikowana wersja istniejącego indeksu IBOR — AUD Bank Bill Swap Rate (BBSW) — będzie nadal stosowana i będzie współistnieć z nowym australijskim indeksem AONIA (Austalian Interbank Overnight Cash Rate).

  1. W jakim terminie firma Schroders przestanie odwoływać się do stopy LIBOR w odniesieniu do nowych przedsięwzięć?

W dniu 25 marca 2020 FCA potwierdził, że główne założenie, zgodnie z którym firmy nie mogą polegać na publikacji stopy LIBOR po 2021 r., nie zmieniło się i powinno pozostać docelowym terminem do spełnienia dla wszystkich firm. Firma Schroders zobowiązała się do osiągnięcia celu na koniec trzeciego kwartału 2020 r., polegającego na zaprzestaniu wprowadzania na rynek nowych produktów z benchmarkami lub opłatami za wyniki powiązanymi ze stopą LIBOR. Ponadto pracujemy nad przejściem od inwestycji opartych na stopie LIBOR w odniesieniu do wszystkich naszych funduszy najpóźniej do końca 2021 r., zgodnie z rozwojem sytuacji rynkowej — pod warunkiem, że dostępne będą realne alternatywne inwestycje, które będą odnosić się do stóp RFR.

  1. Czy istnieje ryzyko dla inwestorów wynikające z odejścia od stopy LIBOR?

Prawdopodobnie istnieje nieodłączne ryzyko zakłócenia rynku w przypadku każdego znaczącego procesu transformacji regulacyjnej, który ma wpływ na znaczną liczbę uczestników rynku i typów instrumentów.

Jednakże uczestnicy rynku (w tym firma Schroders) pracują nad zminimalizowaniem wpływu odejścia od stopy LIBOR/IBOR, w tym wpływu na inwestorów naszych funduszy, poprzez przyjęcie środków opracowanych w oparciu o informacje zwrotne od uczestników rynku w całej branży.

Konwersja z produktu powiązanego ze stopą LIBOR na produkt powiązany ze stopą RFR najprawdopodobniej spowoduje, że jedna strona dokona płatności na rzecz drugiej w celu uwzględnienia zmiany charakterystyki bazowej stopy referencyjnej. Chociaż wykorzystanie metodologii opracowanych przez branżę (takich jak te opracowane przez ISDA dla rynków instrumentów pochodnych) do obliczenia alternatywnej stopy referencyjnej powinno pomóc w zminimalizowaniu tego transferu wartości, to nie usunie go całkowicie. Płatność ta może być należna lub wymagana do zapłaty przez portfel funduszu. Te koszty związane z przejściem na nowy system będą musiały zostać uwzględnione w ramach planu przejścia każdego funduszu.

Słownik

Komitet ds. alternatywnych stóp procentowych (Alternative Reference Rate Committee (ARRC)) — grupa uczestników sektora finansowego skoncentrowana na udanym przejściu ze stopy London Interbank Offered Rate w USD na stopę alternatywną.

Papiery wartościowe zabezpieczone aktywami — składnik aktywów finansowych wspierany przez pulę aktywów, np. zadłużenie z tytułu kart kredytowych, pożyczki.

Benchmark — standard, na podstawie którego można zmierzyć wyniki finansowe danego składnika aktywów finansowych lub funduszu. Benchmarki są wykorzystywane w naszych funduszach do wielu celów, w tym do porównywania zysków lub „wyników” funduszu, jako cel dla wyników funduszu, który stara się on pobić, a także do określenia, w jakie rodzaje i kwoty aktywów finansowych fundusz będzie inwestował. W niektórych przypadkach są one również wykorzystywane do obliczania opłat za wyniki, czyli opłat, które są wypłacane zarządzającemu inwestycjami funduszu, jeżeli wyniki funduszu wzrosną powyżej określonego progu.

Obligacje lub bony skarbowe — forma składnika aktywów finansowych stanowiąca pożyczkę od inwestora finansowego (posiadacza obligacji lub bonów skarbowych) na rzecz pożyczkobiorcy zwanego „emitentem” (zazwyczaj przedsiębiorstwa lub instytucje rządowe i samorządowe).

Ryzyko kredytowe — ryzyko bankructwa kredytobiorcy lub w inny sposób niespłacenia pożyczki.

Instrumenty pochodne — składnik aktywów finansowych o wartości ustalonej w odniesieniu do innych aktywów, np. akcji, obligacji, stóp procentowych.

Wymiana instrumentów pochodnych — forma zorganizowanego rynku obrotu instrumentami pochodnymi na określonych ustalonych warunkach.

Stopa wyboru — termin umowny składnika aktywów finansowych określającego alternatywną stopę, którą należy zastosować w przypadku zaprzestania stosowania stopy London Interbank Offered Rate lub stopy Interbank Offered Rate.

Urząd Nadzoru Finansowego (Financial Conduct Authority (FCA)) — urząd ds. postępowania dla firm świadczących usługi finansowe w Zjednoczonym Królestwie.

Rada ds. stabilności finansowej (FSB) — międzynarodowy organ, który działa na rzecz wspierania międzynarodowej stabilności finansowej.

Bony skarbowe o zmiennej stopie procentowej (FRN) — bon skarbowy (patrz powyżej) o zmiennej stopie procentowej, która jest resetowana w określonych odstępach czasu.

Stopa Interbank Offered Rate (IBOR) — stopa, po której duże światowe banki oczekują, że będą mogły pożyczać środki od innych głównych banków światowych. Często nie opiera się ona na rzeczywistych pożyczkach między tymi bankami, lecz wynika z szacunków przedstawionych przez te banki.

Stopa oprocentowania — kwota, którą kredytodawca obciążył kredytobiorcę w związku z pożyczką.

Międzynarodowe Stowarzyszenie Dealerów Swapowych (ISDA) — stowarzyszenie handlowe reprezentujące uczestników rynku instrumentów pochodnych.

Terminy zapadalności — oznacza liczbę dni, zanim składnik aktywów finansowych musi zostać spłacony.

Bon skarbowy — patrz obligacje powyżej.

Zgoda posiadacza bonu skarbowego — proces, w ramach którego emitent obligacji musi uzyskać zgodę określonego odsetka posiadaczy bonów skarbowych, zanim warunki tego bonu skarbowego będą mogły zostać zmienione.

Instrument pochodny pozagiełdowy — instrument pochodny, który został wprowadzony bilateralnie pomiędzy dwoma stronami i nie jest przedmiotem obrotu na giełdzie instrumentów pochodnych.

Portfel — szereg inwestycji posiadanych przez osobę lub przedsiębiorstwo.

Stopa referencyjna — benchmark stopy procentowej stosowany do celów ustawiania innych stóp procentowych w aktywach finansowych. Przykładowe stopy referencyjne to stopa London Interbank Offered Rate i stopa Interbank Offered Rate.

Stopa wolna od ryzyka (Risk Free Rate, RFR) — stopa referencyjna, która nie uwzględnia w obliczeniach ryzyka kredytowego kredytobiorcy.

Grupa robocza ds. stopy wolnej od ryzyka (Risk Free Rate Working Group, RFRWG) — grupa członków Banku Anglii i Urzędu Nadzoru Finansowego skoncentrowana na odejściu od stopy London Interbank Offered Rate.

Swapy — rodzaj instrumentu pochodnego pomiędzy dwoma stronami w celu wymiany przepływów pieniężnych lub zobowiązań dwóch aktywów finansowych na określony okres.

 

Ważne informacje: niniejszego dokumentu nie należy traktować jako porady prawnej lub regulacyjnej, ani też opierać się na nim, traktując go jako taką poradę. Zachęcamy wszystkich naszych klientów do skorzystania z niezależnej porady prawnej w zakresie ich obowiązków prawnych i regulacyjnych.

Więcej informacji na temat odejścia od stopy LIBOR można uzyskać pod adresem libor.transition@schroders.com

Kontakt ze Schroders

Schroder Investment Management (Europe) S.A., German Branch
Taunustor 1
60310 Frankfurt am Main
Niemcy
Oddziały na świecie

+49 69 975717-0

(Pon.-Pt. w godz. 9-18)

W razie pytań, prosimy o kontakt poprzez formularz.

Prośba o kontakt

W razie potrzeby rozwiązania wszelkich zagadnień prawnych prosimy o bezpośredni kontakt z przedstawicielem funduszu w Polsce.

Przedstawiciel funduszu w Polsce

Schroders to światowej klasy instytucja zarządzająca aktywami, działająca w 35 krajach Europy, obu Ameryk, Azji, Afryki oraz na Bliskim Wschodzie.