De 3D reset: decarbonisering
Decarbonisering is een van de “3 D's” die naar onze mening vorm geven aan een nieuw economisch regime dat wordt gekenmerkt door een hogere inflatie. Wij leggen uit hoe.
Autheurs
De strijd tegen klimaatverandering versnelt. Dit zien we vooral aan de vergroening van de elektriciteitsopwekking en de overstap van verwarmings- en transportsystemen die op fossiele brandstoffen werken naar systemen die werken op stroom uit hernieuwbare bronnen.
De energietransitie is een absolute voorwaarde voor het behalen van de ambitieuze doelen om de uitstoot van broeikasgassen zoals kooldioxide (CO2) te verlagen tot netto-nul in 2050 en een ongecontroleerde opwarming van de aarde te voorkomen.
Het gaat veel geld kosten om de economie minder afhankelijk te maken van olie, aardgas en steenkool en in te richten rond hernieuwbare energie. Zelfs in de meest optimistische scenario's wordt aangenomen dat deze aanpassingen de inflatiedruk het komende decennium zullen verhogen.
Ze zullen hun tol eisen van de productiviteit omdat hogere koolstofprijzen de productie ontmoedigen en de totale economische output verlagen. Daarom wordt verwacht dat versnelling van de klimaatactie stagflatie in de hand zal werken: een combinatie van afnemende groei en oplopende inflatie.
De wortel- of de stokmethode
Koolstofbeprijzing wordt wereldwijd gezien als de belangrijkste maatregel in de klimaataanpak, want het is een duidelijk economisch signaal aan CO2-uitstoters. Wie vervuilt, moet betalen en bedrijven kunnen kiezen: hun werkwijze aanpassen en minder uitstoten, of blijven uitstoten en meer betalen.
Europa loopt op dit gebied voorop met programma's zoals het EU emissiehandelssysteem en het Carbon Border Adjustment Mechanism. Verwacht wordt dat koolstofbeprijzing de vraag naar fossiele energiebronnen drukt en bedrijven stimuleert in hernieuwbare energie en CO2-arme technologie te investeren en hun energie-efficiëntie te verbeteren.
Deze prijsgedreven innovatie vertegenwoordigt de “stok”-methode.
Het alternatief is de “wortel”-methode, ofwel: innovatie stimuleren door middel van groene subsidies. Deze aanpak zien we in de VS, waar vooral wordt geprobeerd het aanbod hernieuwbare energie te verhogen via overheidssubsidies en wetgeving zoals de Inflation Reduction Act.
Irene Lauro, milieu-econoom:
”Investeren in technologie en innovatie is een sleutelvoorwaarde om de netto-nul ambitie te bereiken. De overstap naar netto-nul gaat niet alleen over koolstofbeprijzing en strengere klimaatregels, maar zal ook leiden tot hogere investeringen in groene technologie in de komende tien jaar.”
Fossielflatie in de eerste fasen van de transitie
De geschiedenis van de technologische ontwikkeling biedt volop hoop dat er tal van doorbraken in de groene technologie in het verschiet liggen. Als de nieuwe investeringen vruchten beginnen af te werpen, zullen er meer innovaties volgen die de productiviteit verhogen en het inflatoire effect van stijgende koolstofprijzen gedeeltelijk compenseren.
Maar zeker de komende tien jaar, waarin we nog sterk afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen, zal de strengere koolstofbeprijzing bijdragen aan de inflatie. Aan deze fossielflatie zal in de eerste fasen van de energietransitie moeilijk te ontkomen zijn, omdat de strengere koolstofbeprijzing doorwerkt in de energie- en elektriciteitsprijzen.
Een andere inflatie-element dat met decarbonisering samenhangt, groenflatie, is het gevolg van tekorten aan mineralen en metalen die onmisbaar zijn voor de energietransitie.
Maar hoewel de decarbonisering haast onvermijdelijk tot stagflatie zal leiden, zal deze op lange termijn worden beloond met meer innovatie als de uitdagingen te lijf worden gaan met een golf van nieuwe investeringen.
Zie voor een beschrijving van de vetgedrukte woorden: De 3D-reset: de economische termen die u moet kennen
Autheurs
Topics