De 3D-reset: demografie
Demografische ontwikkelingen zijn een van de “3 D's” die naar onze mening vorm geven aan een nieuw economisch regime dat wordt gekenmerkt door een hogere inflatie. Wij leggen uit hoe.
Autheurs
De wereldwijde pandemie onderstreepte de fragiliteit van de arbeidsmarkt in veel grote economieën, waar overheden door hun mogelijkheden heen zijn om de nadelige gevolgen van de vergrijzing te compenseren. In 2030 is de bevolking op arbeidsleeftijd in deze landen waarschijnlijk aan het krimpen.
Er zijn dan minder werkenden beschikbaar, wat de groei beperkt en de inflatietrends in de wereldeconomie versterkt vanwege de aanhoudende personeelstekorten en loondruk.
Het betekent hoogst waarschijnlijk ook meer investeringen in technologie gericht op automatisering, robotica en kunstmatige intelligentie (AI), om de hogere arbeidskosten te compenseren met verhoogde productiviteit.
Demografische ontwikkelingen sijpelen door naar de arbeidsmarkt
Vóór de pandemie konden overheden de gevolgen van de vergrijzing op de arbeidsmarkt nog enigszins opvangen door de pensioenleeftijd te verhogen.
Maar in de coronatijd werd de bereidheid van mensen in de arbeidsgeschikte leeftijd om te blijven werken, op de proef gesteld, vooral van oudere werknemers.
Deze verminderde animo om economisch actief te blijven leidde tot een scherpe daling van de arbeidsparticipatie in de grote economieën.
Inmiddels trekt de arbeidsparticipatie weer aan, en zal een verwachte toename van de werkloosheid ook wat broodnodige ruimte scheppen.
Maar ook als de prijsstabiliteit wordt hersteld – waarschijnlijk ten koste van een recessie en soms een aanzienlijk hogere werkloosheid – zullen bedrijven op middellange termijn met personeelsgebrek te kampen krijgen. Dat kan haast niet anders gelet op de vergrijzing.
Dit betekent extra inflatie, want bedrijven moeten met elkaar concurreren om schaars personeel met stijgende lonen als gevolg. Oplossingen aan aanbodzijde om de vergrijzing te compenseren – zoals het versoepelen van de immigratiebeperkingen – bieden weinig soelaas.
Verbetering op dat gebied wordt vaak bemoeilijkt door de toegenomen politieke weerstand.
Dit heeft in het algemeen geleid tot minder flexibele arbeidsmarkten, wat één aspect is van de bredere, minder gunstige trends in de wereldhandel die samenhangen met het opkomende protectionisme (zie De 3D-reset: deglobalisering).
Azad Zangana, Senior Europees econoom en strateeg:
”Door de opmars van het populisme zijn landen minder bereid migranten toe te laten om vacatures in te vullen, zodat bedrijven andere oplossingen voor het personeelstekort moeten zoeken.
Ze zullen noodgedwongen meer gaan inzetten op robotica, automatisering en AI om hun oplopende kosten te beheersen, al bieden deze maatregelen waarschijnlijk slechts gedeeltelijk tegenwicht aan de hogere inflatiedruk die voortkomt uit het nieuwe regime.”
Wat het effect van het nieuwe regime op de economische vooruitzichten kan zijn, ofwel De 3D-reset: hoe deze de inflatievooruitzichten verandert
Kan een “vierde industriële revolutie” de oplossing zijn?
Hoewel deze trends het bedrijfsleven voor uitdagingen stellen, stemt de geschiedenis van de technologische ontwikkeling ons hoopvol.
In de loop van de 20ste eeuw heeft technologie enorme productieverbeteringen opgeleverd waardoor de levensstandaard van iedereen gestegen is.
Volgens sommigen zitten we nu in een “vierde industriële revolutie”, een combinatie van robotica en AI om machines te bouwen die autonoom kunnen werken en met elkaar kunnen communiceren.
Nu AI belooft de automatisering naar een heel nieuw niveau te tillen, kan “slimme robotica” een focus voor nieuwe investeringen worden. Beleggers zijn benieuwd of dit de oplossing zou kunnen zijn om de productiviteit te verhogen en de gevolgen van de vergrijzing te ondervangen.
Zie voor een beschrijving van de vetgedrukte woorden: De 3D-reset: de economische termen die u moet kennen
Autheurs
Topics